De vis die tegen de stroom in leeft

De meeste vissen leven hun hele leven in hetzelfde soort water. Een zoetwatervis blijft in rivieren en meren, een zeevis blijft in het zoute water van de oceaan. De zalm doet iets wat daar dwars tegenin gaat: hij leeft in twee werelden tegelijk.

Een zalm wordt geboren in een rustige rivier, hoog in de bergen. Je zou verwachten dat hij daar zijn hele leven blijft, maar dat is niet zo. Na een tijdje zwemt de jonge zalm helemaal naar zee. Daar groeit hij op tot een sterke, grote vis. Hoewel zout water dodelijk is voor de meeste zoetwatervissen, weet het lichaam van de zalm zich er wonderlijk goed aan aan te passen.

Het verrassendste komt nog. Wanneer de zalm volwassen is, keert hij terug naar precies dezelfde rivier waar hij geboren werd. Dat is geen kleine reis: hij moet stroomopwaarts zwemmen, tegen de stroming in, soms zelfs watervallen op. Terwijl de meeste dieren juist de gemakkelijkste weg kiezen, kiest de zalm bewust voor de zwaarste. Onderwege eet hij bijna niets en raakt hij uitgeput.

Wetenschappers denken dat de zalm de juiste rivier terugvindt aan de hand van de geur van het water. Elk riviertje ruikt namelijk net iets anders. Ondanks alle gevaren onderweg – beren, vogels en vissers staan hem op te wachten – bereikt een deel van de zalmen toch de plek van hun geboorte. Daar leggen ze hun eieren, waarna een nieuwe generatie precies dezelfde tegendraadse reis zal gaan maken. Wat voor andere vissen onmogelijk lijkt, is voor de zalm een vanzelfsprekende manier van leven.